Kayseri Avrupa İnsan Haklarına Başvuru
Kayseri Avrupa İnsan Haklarına Başvuru Nasıl Yapılır? AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİNE AİHM AHİM BAŞVURU AVUKATI AİHM BAŞVURULARINA İLİŞKİN OLARAK; başvuru süresi önemle belirtmek isteriz ki tebliğ tarihinden itibaren 4 aydır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne Başvuru: Hukuki Çerçeve ve Uygulama
Giriş
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Avrupa Konseyi’ne üye devletlerin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve ek protokollerle güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerin korunmasını sağlayan uluslararası bir yargı organıdır. Türkiye’nin 1954 yılında Sözleşme’yi onaylamasıyla birlikte, bireyler de devletin hak ihlallerine karşı AİHM’e başvuru yapma hakkına sahip olmuştur. Bu mekanizma, ulusal hukuk yollarının yetersiz kaldığı durumlarda bireylerin uluslararası düzeyde adalet arayabilmesini sağlar.
- AİHM’in Hukuki Dayanağı ve Görev Alanı
AİHM’in hukuki dayanağı, 1950 tarihli Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleridir. Mahkeme, Sözleşme’de güvence altına alınan hakların ihlal edilip edilmediğini denetler. Görev alanı, yalnızca Sözleşme’ye taraf devletlerin eylem, işlem veya ihmalleriyle sınırlıdır. Mahkeme, bireylerin, sivil toplum kuruluşlarının ve tüzel kişilerin başvurularını inceleyebilir.
-
Başvuru Hakkı ve Ehliyeti
AİHM’e başvuru hakkı, Sözleşme’nin 34. maddesi ile düzenlenmiştir. Buna göre:
- Her birey, sivil toplum kuruluşu veya tüzel kişi,
- Bir devletin kamu gücü tarafından haklarının ihlal edildiğini iddia edebilir.
Başvuru, yalnızca devletlere karşı yapılabilir; özel kişiler veya kurumlar aleyhine doğrudan başvuru yapılamaz.
- Başvuru Şartları
3.1. İç Hukuk Yollarının Tüketilmesi
AİHM’e başvuru yapılmadan önce, ilgili devletin iç hukuk yollarının tamamının tüketilmesi gerekir. Türkiye bakımından bu, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru dahil tüm olağan ve olağanüstü yolların kullanılması anlamına gelir.
3.2. Süre Şartı
İç hukuk yollarının tüketilmesinden sonra, kesin kararın tebliğinden itibaren 4 ay içinde başvuru yapılmalıdır. Süre, hak düşürücü niteliktedir.
3.3. Başvurunun Konusu
Başvuru, yalnızca AİHS ve ek protokollerinde güvence altına alınan hakların ihlali iddialarına dayanabilir. Bu haklar arasında:
- Yaşam hakkı (m. 2)
- İşkence yasağı (m. 3)
- Adil yargılanma hakkı (m. 6)
- Özel hayatın ve haberleşmenin gizliliği (m. 8)
- İfade özgürlüğü (m. 10)
- Mülkiyet hakkı (1 No’lu Protokol m. 1)
- Eğitim hakkı (1 No’lu Protokol m. 2)
gibi temel haklar yer alır.
3.4. Başvuru Usulü
Başvuru, AİHM’in resmi internet sitesinde yer alan başvuru formu doldurularak yapılır. Form, İngilizce veya Fransızca hazırlanabilir; ancak Türkçe başvuru da kabul edilir. Başvuru, posta yoluyla Mahkeme’nin Strasbourg’daki adresine gönderilir.
Başvurunun İncelenme Süreci
4.1. Ön İnceleme
Mahkeme, başvurunun kabul edilebilir olup olmadığını değerlendirir. Bu aşamada:
- Süreye uyulup uyulmadığı,
- İç hukuk yollarının tüketilip tüketilmediği,
- Başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olup olmadığı,
- Aynı konuda daha önce karar verilip verilmediği
incelenir.
4.2. Esas İncelemesi
Kabul edilebilir bulunan başvurular, esas yönünden incelenir. Mahkeme, taraflardan yazılı görüş ister ve gerekirse duruşma yapar. İhlal tespit edilirse, karar gerekçesiyle birlikte açıklanır.
4.3. Karar Türleri
AİHM şu kararları verebilir:
- Kabul edilemezlik kararı
- İhlal kararı
- İhlal bulunmadığı kararı
- Dostane çözüm kararı
İhlal kararı verilmesi halinde, Mahkeme başvurucuya adil tatmin (tazminat) ödenmesine hükmedebilir.
AİHM Kararlarının Bağlayıcılığı
AİHM kararları, Sözleşme’nin 46. maddesi uyarınca bağlayıcıdır. Taraf devletler, ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmakla yükümlüdür. Türkiye’de bu kararların uygulanması, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı tarafından takip edilir. Gerekirse, ihlalin giderilmesi için yeniden yargılama yapılabilir.
Avukat Yardımının Önemi
AİHM başvurusu, uluslararası hukuk bilgisi ve teknik yeterlilik gerektiren karmaşık bir süreçtir. Avukatın rolü şu açılardan önem taşır:
- Başvurunun kabul edilebilirlik şartlarına uygun hazırlanması
- Hak ihlalinin hukuki temellerinin doğru gösterilmesi
- AİHM içtihatlarına uygun argümanların sunulması
- Sürelerin doğru takibi
- Tazminat taleplerinin hukuki dayanakla desteklenmesi
Avukat yardımı, başvurunun reddedilme riskini azaltır ve ihlal kararı verilme olasılığını artırır.
- Türkiye Uygulaması
Türkiye, AİHM’e en çok başvuru yapılan ülkelerden biridir. Başvuruların büyük kısmı, adil yargılanma hakkı, mülkiyet hakkı ve ifade özgürlüğü ihlali iddialarına ilişkindir. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolunun etkinleşmesiyle birlikte, AİHM’e yapılan başvuru sayısında azalma görülmüştür. Ancak Mahkeme, iç hukuk yollarının etkili kullanılmadığı durumlarda Türkiye aleyhine ihlal kararları vermeye devam etmektedir.
- Sonuç
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne bireysel başvuru, ulusal hukuk yollarının yetersiz kaldığı durumlarda bireylerin temel haklarını koruyan en önemli uluslararası mekanizmadır. Ancak bu yol, yalnızca belirli şartlar altında kullanılabilir ve teknik bir süreçtir. Kayseri Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru avukatı Ali Kahyaoğlu olarak Başvurunun etkili olabilmesi için, hukuki bilgiye sahip uzman avukatlar tarafından hazırlanması büyük önem taşıdığını belirtmek isteriz.
